Vòng quanh thế giới với những khay trà cổ

Lượt xem: 314

Nghệ thuật thưởng trà hình thành và phát triển dựa trên nền tảng của những thói quen, tục lệ uống trà của người dân các quốc gia trên thế giới. Mỗi đất nước lại có những nét đặc trưng riêng trong tuyệt kỹ pha trà, trong cách thưởng thức trà thể hiện rất rõ qua những khay trà cổ xưa. Ngay cả Việt Nam cũng thế, thú uống trà tao nhã bên cạnh những khay trà Hà Nội du nhập từ các nước vẫn thật gần gũi với người dân ta.

Ở phương Tây, vào thế kỷ thứ 17, Dutch East India Company là một công ty trao đổi và vận chuyển hàng hóa lớn nhất thế giới đã lần đầu nhập khẩu trà từ phương Đông vào nước Anh. Cùng lúc đó, khay trà và ấm tách Trung Quốc cũng dần dần bước vào xã hội này. Tuy nhiên, bởi sự đắt đỏ về chi phí mà những khay trà chỉ được sử dụng chủ yếu trong các gia đình quý tộc và hoàng gia Anh. Vào mỗi buổi chiều, giới quý tộc, thượng lưu của xứ sở sương mù này vẫn thường dùng bánh uống trà trên những khay trà lớn. Bởi lẽ đó, khay trà cổ của Anh chuộng hình thức tao nhã, thường được làm bằng men, sứ trắng, ngọc đồng bộ với ấm chén uống trà; các hoa văn trên khay đa phần là hoa cỏ, chim chóc là những biểu tượng tươi mới, sự sống tự do. Nhưng suy cho cùng, những khay trà cổ của quốc gia này vẫn có nền móng từ Trung Quốc cổ đại xưa.

 

Khay trà cổ nước Anh

 

Vào năm 30 TCN, đất nước bên bờ sông Nile trở thành một tỉnh của Đế chế La Mã cổ đại. Bấy giờ, nền nông nghiệp sông Nile trở nên trù phú và màu mỡ, con người ở đây tính được chu kỳ mùa phục thuộc vào nước sông Nile trong mỗi năm. Trong đó, có một mùa lũ lụt, nước dâng cao, nhưng thời tiết lại nóng bức, người dân Ai Cập đã nghĩ ra thức uống từ loại cây cỏ đựng bởi những khay đồng, sắt lợi dụng tính mát của dòng nước sông nile giữ nhiệt trong các cốc nước này ở mức vừa phải và luôn mát mẻ. Đó gọi là khay trà. Khay trà cổ ở Ai Cập được khắc những họa tiết đặc trưng riêng của người Ai Cập cổ đại và thường là họa tiết lấy sức mạnh bí ẩn từ kim tự tháp.

Được mệnh danh là khay trà lễ nghi, quy tắc nhất thế giới, khay trà cổ của Nhật Bản lại không mấy chú trọng đến họa tiết, hoa văn hoặc nếu có thì đều rất ít, chỉ tập trung 1 họa tiết qua trọng nhất. Và những khay như vậy chỉ được dugf trong Hoàng thất Nhật. Người Nhật chú trọng đến đạo lý làm người bắt nguồn từ cái nguyên bản thô sơ của con người, vì vậy khay trà cổ được lựa chọn chất liệu thuần gỗ quý hiếm, hình mẫu đơn giản. Giữ tinh thần khảng khái của giới võ sĩ sumo nơi đây, khay trà của xứ sở hoa anh đào ít chi tiết cầu kỳ mà bộc lộ qua những vân hoa tự nhiên nổi lên trên bề mặt gỗ. Khay trà đạo cổ thể hiện lối sống: “Hòa – Kính – Thanh – Tịch”. Tức là hài hòa con người với thiên nhiên, hòa hợp giữa trà nhân với trà cụ; lòng tri ân đối với bề trên và lòng thương yêu với cuộc sống.

 

Khay tra co Nhat Ban

 

Khay trà Trung Quốc lại trọng tính hình thức rất cao, chạm trổ hết sức cầu kỳ những biểu tượng truyền đạt từ hàng nghìn năm nay bởi người dân nơi đây quan niệm đấy chính là yếu tố vận dụng được phong thủy trấn tà ác, sinh an lành cho bản thân và gia đình. Nghệ thuật trà Trung Hoa thực chất đã bắt nguồn dưới thời đại Thần Nông – khi người khám phá được thức uống với công dụng kỳ diệu của loài thảo mộc này mà sau này người đời vẫn gọi là trà. Bấy giờ, trà được xem là thức uống của vua chúa sử dụng trong những buổi chầu, buổi tiệc hay duy trì sức khỏe cường tráng nên các khay trà được người nghệ nhân trực tiếp khắc trổ thủ công trên những vật liệu quý, báu phẩm quốc gia. Hình thức của những khay trà cổ Trung Quốc lại không mộc mạc như của Nhật mà có phải là hình lá lan, hình bông sen,… hoặc được trổ long, phụng, khảm ngọc trai,…đại diện cho sức mạnh quyền lực của vua, tướng. Sở hữu những khay trà này người Trung Hoa quan niệm mình cũng sẽ đạt được những sức mạnh tương tự với sự bảo hộ của thần linh thổ địa hội tụ từ nguồn phong thủy trên bàn trà đầy tính âm dương này.

 

 

Khay trà cổ Tây Tạng

 

Dưới thời Thành Cát Tư Hãn, Trung Quốc thu được cống phẩm từ Tây Tạng là những khay trà cổ đại từ chất liệu đá đen. Tương truyền, ảnh hưởng của văn hóa Phật giáo không chỉ tác động đến con người Tây Tạng mà đến cả khay trà và tục lệ uống trà nơi đây. Tư Hãn đến đây cảm thấy sức khỏe tồi tệ, mệt mỏi trong khi người dân khu vực này lại luôn tràn trề năng lượng, làn da hồng ửng khỏe khoắn. Ông phát hiện ra rằng, người dân liên tục uống một loại trà hương quyến rũ nhất thiết phải đặt trên những khay đá màu đen. Bí ẩn nằm ở chỗ nguồn sinh khí tỏa ra hòa vào hương trà nóng mang lại mùi vị khác hẳn khi đặt chén trà riêng biệt và người Tây Tạng uống đến 60 chén một ngày.

Xem thêm: Những khay trà đá phong thủy từ Tây Tạng 

Sử cũ kể lại, người Tây Tạng luôn trò chuyện, chia sẻ tâm tư với nhau bên thức uống được sử dụng hàng ngày là trà bơ. Với 60 chén mỗi ngày bên bàn trà đá đen của vùng đất này, người ta gạt đi những nỗi buồn, tâm hồn thư thái mang lại sức mạnh tinh thần cũng như nâng cao sức khỏe. Nằm trong lãnh thổ của văn hóa Phật giáo phát triển, khay trà đá đen được người dùng tin tưởng vào khả năng thấm nhuần đạo lý cuộc sống, sinh nguồn tri thức đến người thưởng trà.

Đến ngày hôm nay, trà nhân dễ dàng tiếp nhận những nền văn hóa thưởng trà từ các nước trên thế giới nhưng vẫn chưa một ai lý giải được hết những công năng bắt nguồn từ khay trà cao cấp Tây Tạng tầm cỡ đến thế nào. Chỉ biết rằng, khay trà ấy vẫn tiếp tục được người yêu trà đón nhận một cách rất nồng nhiệt. 

Bình luận

Bài viết mới nhất

Có thể bạn quan tâm