Những điều ít ai biết về sự hình thành của tam gõ trong thưởng trà

Lượt xem: 174

Từ ngàn đời xưa tới nay, trà là thức uống không những thanh tao mà còn là liều thuốc chữa bệnh cực tốt trong dân gian. Không chỉ vậy thứ thức uống này còn là một nét đẹp văn hóa gắn liền với người dân Việt Nam nói riêng và những người yêu trà trên toàn thế giới nói chung. Tuy vậy lại rất ít người hiểu rõ nguồn gốc và các thói quen trong việc thưởng thức trà đạo. Một trong những tập tục rất nổi tiếng đó là tam gõ. Bài viết sau sẽ giúp bạn tìm hiểu rõ hơn về sự hình thành của tam gõ trong trà đạo.

 

thoi-quen-thuong-tra-da-co-tu-ngan-doi-nay
Thói quen thưởng trà đã có từ ngàn đời nay

Tập tục uống trà

Là thứ thức uống rất phổ biến trong lịch sử Trung Quốc từ hàng ngàn năm về trước. Sử sách có ghi chép lại rằng, trước năm 280 một nước nhỏ tên Ngô trực thuộc miền Nam Trung Quốc hiện tại. Các vị vua thường hay có thói quen ép rượu bá quan văn võ trong triều đình đến say lử. Tuy vậy có một vị đại thần hiệu là Vĩ Siêu do không uống được rượu, chính vì vậy đã được đặc ân của Vua cho phép dùng trà thay rượu.

Bắt nguồn từ đó tập tục uống trà ra đời, các vị quan văn dùng trà thay rượu để đàm đạo, trau dồi vốn kiến thức văn chương của bản thân. Chính vì vậy sự phát triển của trà được chia làm 3 gia đoan như sau:

Giai đoạn 1: Thời nhà Ngô – Đường.
Giai đoạn 2: Thời đại Đường – Tống.
Giai đoạn 3: Triều đại Minh – Thanh.

Vào thời điểm khoảng 2000 năm trước đã có những ghi chép lại người dân nước này trồng trà. Đặc thù và nổi bật nhất là các tỉnh Giang Tô, An Huy, Hồ Nam, Chiết Giang, Hà Nam, Giang Tây, Tứ Xuyên, Hồ Bắc, Phúc Kiến, Quảng Đông, Vân Nam, Thiểm Tây… Và cũng chia thành 3 loại trà khác nhau là: Trà xuân, trà hạ, trà thu.

Ngoài ra cũng vì lý do có bề dày 4000 năm lịch sử trong giới trà đạo và thưởng trà mà  trà được trở thành 1 trong 7 thói quen không thể thiếu trong cuộc sống. “Khách đến mời trà” chính là phong tục, tập quán từ quê đến thành thị, từ hèn tới sang giàu, từ ít tuổi cho đến cao tuổi. Với mọi giai cấp tầng lớp trong xã hội.

 

pha-tra-cung-co-muon-hinh-muon-ve
Pha trà cũng có muôn hình muôn vẻ

 

Đối với nhiều người việc pha trà, thưởng thức vị ngoan cũng trà đã trở thành một thói quen. một nghệ thuật. Có muôn ngàn cách pha trà. Đơn giản nhất là cho trà vào tách, đổ nước sôi vào ly trà thủy tinh, chờ vài giây là uống được hoặc tiên tiến hơn thì sử dụng bàn trà điện thay cho ấm tách truyền thống từ xưa. Cặn kẽ hơn thì có thể là ngâm tách chén trước khi sử dụng bằng nước sôi để giữu được hơi nóng của trà, khi đó mùi vị và sự khác biệt của mỗi loại trà sẽ được thể hiện một cách rõ ràng nhất.

Một chén trà tiêu chuẩn là loại chén nhỏ, vừa tầm 2 ngậm nước, không được quá to vì khi đó sẽ làm mất đi mùi vị thơm ngoan của trà. Ấm pha trà thì có thể làm bằng đất sét nung ở nhiệt độ cao, một số nơi ngày nay còn có thói quen sử dụng ấm bằng sứ bởi giữu được nhiệt độ lâu hơn và nhìn cũng đẹp hơn. Lượng trà dùng để pha cũng phải căn cứ theo từng loại trà, có loại thì đặc có loại lại loãng. Chính vì thế một ấm trà ngon phải trải qua rất nhiều công đoạn và có sự hiểu biết nhất định.

Văn hóa trà hay còn gọi là trà đạo là nền văn hóa truyền thống có lịch sử lâu đời. Uống trà thưởng trà cũng là một quá trình tu dưỡng của bản thân, những người có thể ẩm trà, thưởng trà chắc chắn là những người có du dưỡng cả bên trong và bên ngoài.

Nghi lễ gõ bàn  trong thưởng trà (Sự hình thành của tam gõ)

 

Mỗi vùng miền, con người khác nhau thì lại có những cách thưởng thức trà khác nhau. Tuy vậy các tập tục thói quen trong trà đạo thì lại có điểm chung.

Trong lễ nghi của người xưa, khi được mời trà, khách sẽ đứng dậy, tay đỡ chén trà, cảm ơn rồi mới uống. Đặc biệt, khi được mời trà, khách phải khum bàn tay lại, gõ gõ 3 lần xuống bàn. Tại sao người xưa lại có thói quen này? Kỳ thực đó chính là một loại lễ nghi trong trà đạo của người Trung Hoa. Đây là một nghi lễ thưởng trà mang những nét đặc sắc và thú vị đáng để chúng ta tìm hiểu.

 

moi-tra-cung-can-su-cau-ki-ti-mi
Mời trà cũng cần sự cầu kì tỉ mỉ

 

  1. Khi các bậc trưởng bối rót trà: Khi bậc cha chú rót trà cho mình, là thế hệ sau (thế hệ hậu bối) họ cần dùng tay phải để đỡ lấy chén trà, lưng hơi khom xuống. Sau khi đỡ lấy chén trà thì dùng năm ngón tay gõ xuống bàn, thông thường gõ ba cái để thay việc hành lễ dập đầu cảm ơn người đối diện.
  2. Khi người bằng tuổi rót trà: Chỉ cần dùng ngón cái và ngón giữa gõ nhẹ xuống bàn ba cái bày tỏ sự tôn trọng với người đối diện.
  3. Khi các bậc vãn bối rót trà cho trưởng bối: Bậc trưởng bối có thể dùng một ngón tay bất kỳ gõ nhẹ vào miệng chén trà bày tỏ tôn trọng và cảm ơn. Hoặc nếu bậc trưởng bối gặp được vị vãn bối mà mình yêu mến có thế dùng ngón giữa gõ nhẹ ba cái vào chén trà của mình, bày tỏ sự yêu mến.

Càng ở những nơi trang trọng và càng là những người có địa vị cao quý, người xưa rất chú ý tới những nghi lễ này. Họ sẽ chủ động hành lễ và luôn làm đối phương cảm thấy mình được tôn trọng, từ đó sẽ làm cho quan hệ của hai người dần tốt đẹp hơn.

Những người thực hành lễ nghi trà đạo thường là những người có nội tâm tu dưỡng sâu sắc, và là người tôn trọng người khác. Những người như vậy mới được nhiều người yêu mến và mang lại nhiều vận khí may mắn cho mình.

Nhân sinh 3 đoạn thưởng thức 3 trà

Phong tục ” Tam đạo trà” được xây dựng nên bởi dân tộc Bạch tại vùng đất Đại lý, tỉnh Vân nam Trung Quốc. Sau nay trở thành một trong những tập tục nổi tiếng thuộc giới trà đạo.

 

nhan-sinh-ba-doan-thuong-thuc-ba-tra
Nhân sinh ba đoạn, thưởng thức ba trà

 

Sựu tinh túy, thiêng liêng của tục “Tam đạo trà” này được thể hiện rất rõ ở câu nói: “Nhất khổ, nhị cam, tam hồi vị”, có thể hiểu là thưởng thức lần đầu thì có vị đắng cay, tủi nhục, ngụm thứ 2 thể hiện sự hòa hợp, ngụm thứ ba mới cảm nhận được hết tinh túy của đất trời.

Thưởng trà ngon, cần chú ý 3 dư vị về thể chất và tinh thần: Thứ nhất lưỡi phẩm vị ngọt thanh khiết; thứ hai răng má thấm vị ngọt thuần; thứ ba dưới cổ họng tràn đầy vị ngọt dễ chịu, khí mạch thông suốt, tinh thần thư thái, tâm tư khoáng đạt.

Qua đây cũng có thể hiểu thấu ý nghĩa phẩm chất của con người có thể chị đựng cực khổ, có thể bao dung hòa hợp, phẩm hạnh thành thật chất phác thì khi đó mới hiểu thấu sự đời.

 

Tổng hợp và dịch bởi: http://khaytrataytang.com/

Bình luận

Bài viết mới nhất

Có thể bạn quan tâm