Nghệ nhân ấm tử sa ngày ấy và bây giờ

Lượt xem: 318

“Ấm trà ngon nhờ đất lành quý hiếm, dáng đẹp thơm do công tay người làm”. Người ưa thưởng thức trà pha trong ấm tử sa không chỉ say đắm vị trà ngon không thôi mà còn bị hớp hồn bởi dáng vẻ thanh thoát của những ấm trà này.  Đi cùng chiều dài lịch sử của loại ấm này là những người nghệ nhân ấm tử sa Trung Quốc có kỹ thuật độc đáo khác nhau, làm phong phú thêm nền nghệ thuật quý giá này. Bao đời nghệ nhân phát triển, truyền dạy mà ấm tử sa vẫn thế, vẫn đẹp vẫn hút hồn và giá trị của nó trong đời sống thưởng trà ngày càng tăng thêm.

nghe nhan am tu sa - thach bieu

 

Sử sách lưu lại rằng, người nghệ nhân ấm tử sa có công lao lớn nhất đưa ấm tử sa lên mức nghệ thuật chính là Cung Xuân. Ông là người đã khám phá được cổ khí linh thiêng trong chất liệu tử sa dưới lòng sâu thẳm địa giới của dãy Hoàng Long Sơn, Nghi Hưng tỉnh Giang Tô. Chính sự mê đắm hồn người của loại đất này đã thôi thúc Cung Xuân chế tác thành những ấm trà.  Am hiểu về trà và có tài năng thiên bẩm, Cung Xuân được mệnh danh là người tạo nên cái “thần” của ấm tử sa bên cạnh những khay trà đá đen cống nạp từ Tây Tạng làm nên thế hệ nghệ nhân tiếp nối ông có Đổng Hàn, Nguyên Sướng và Triệu Lương.

 

Đến đời Thanh, ấm tử sa đạt đến đỉnh cao của sự sáng tạo khi những nghệ nhân ấm tử sa Trung Quốc thấm nhuần được sức mạnh bên trong ấm và biến tấu đường nét của ấm tử sa mới lạ, mang vẻ lung linh tự nhiên. Đây chính bước chuyển mình của nghệ thuật làm ấm tử sa dùng dao tre chạm khắc họa tiết lên phôi ấm hay tạo ra dáng ấm khóm trúc, cá chép hóa rồng,… gần gũi nhưng mang tính nghệ thuật vô thường.

 

Đầu thế kỷ 20 là thời tuyệt kỹ của ấm tử sa dưới bàn tay của nghệ nhân ấm tử sa Cố Cảnh Chu với tác phẩm có tính ứng dụng và thẩm mỹ cao như Thạch biều, Báo xuân mai, Tăng mao, Liên tử, Châu bàn, Như ý; ấm tử sa Tưởng Dung lại đi theo xu hướng chế tác độc đáo như mẫu Bí Ngô, Sen Vịt, Cà tím,… cùng các nghệ nhân có công phu chế tác danh tiếng khác như: Uông Dân Tiên, Từ Hán Đường, Bao Chí Cường, Đàm Tuyền Hải. May mắn lớn nhất của nền nghệ thuật ấm tử sa chính là thế hệ con cháu và học trò của các vị nghệ nhân ấm tử sa cao tay được nhắc đến vẫn tiếp tục làm giàu thêm kho tàng “báu vật” đến tận hôm nay.

 

nghe nhan am tu sa Ly Tieu Lo

 

Xem thêm những dáng ấm tử độc đáo cho các buổi thưởng trà

Ví như Lý Tiểu Lộ – cô cháu gái và là người học trò xuất sắc của cố nghệ nhân Lý Xương Hồng đang nỗ lực cho nghệ thuật gốm tử sa qua đôi bàn tay tinh tế của mình. Điều quan trọng đối với người nghệ nhân này nằm ở  khâu tự mình cảm nhận “linh hồn” của đất tử sa để tạo nên những thành phẩm độc nhất, hoàn thiện khuôn khổ quy tắc của khí, lực tự đất trời. Tự tay nhào, nặn và cân đối các chi tiết, Tiểu Lộ cho hay mỗi quy tắc áp dụng trên ấm đều là sự đúc kết của tổ nghề để có chiếc ấm giữ vị tốt mà không bị hỏng trà. Họa tiết trên mỗi chiếc ấm tử sa luôn hàm chứa một vẻ đẹp xuất thần cùng thể hiện bàn tay điêu luyện của người làm. Thấu hiểu được điều đó, bất kỳ nghệ nhân ấm tử sa nào như Tiểu Lộ cũng luôn cẩn thận trong từng công đoạn với sự tôn trọng công việc của mình là trên hết. Và đương nhiên, ấm tử sa dưới bàn tay thủ công của Lộ Lộ là những tuyệt tác. Gần đây nhất, Ấm Tử Sa Chan Tao của cô được giới trà nhân đón nhận bằng những lời khen về mức độ tinh tế và vị trà ngon khó có giá trị nào đo lường được.

 

nghe nhan am tu sa - thach bieu

 

Bảo vật của nghệ thuật này được người Trung Hoa gìn giữ và phát triển rộng rãi, tạo điều kiện cho những người yêu thích văn hóa uống trà không chỉ ở Trung Quốc mà cả phương Đông đều có cơ hội tiếp nhận. Được đặt tại tỉnh Giang Tô, công ty gốm tử sa Trung ương 3 Trung Quốc hiện có đến 20 ngàn người làm việc chuyên sản xuất mặt hàng tử sa xuất xưởng ra nước ngoài. Đặt gần nguồn khai thác chất liệu đất tử sa, sản phẩm được đảm bảo về nguồn gốc chính hiệu cùng kỹ thuật từ những nghệ nhân ấm tử sa lành nghề của vùng đất sinh ra nghệ thuật ấm tử sa này. Mỗi năm, công ty đón nhận hàng trăm đơn hàng của các công ty trong nước làm quà tặng cho nhân viên, thậm chí là cả những đơn hàng quà tặng từ các nước bạn.

 

Hội tụ tinh hoa của hàng nghìn năm lịch sử phát triển, nghệ thuật ấm tử sa ngày càng được nhiều trà nhân đón nhận, trân trọng hương vị và linh hồn trong từng chiếc ấm được đánh thức khi khai thông những khổng khí trên bề mặt ấm. Thưởng thức chén trà pha từ ấm tử sa, người uống cảm nhận được trọn vẹn những thăng trầm trong nghệ thuật làm ấm lồng ghép trong cuộc đời người nghệ nhân. Mỗi chiếc ấm là sự hòa hợp của kỹ thuật đôi bàn tay và tâm hồn người làm mà ai ai thưởng trà cũng trân trọng.

 

Bình luận

Bài viết mới nhất

Có thể bạn quan tâm